مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

256

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

مىگويد : « و اگر همپشتى كنيد بر آزار وى خداى است عز و جل نگهدار وى ، و جبرئيل است يار وى و پارسايان مؤمنان‌اند انصار وى و فريشتگان بعد از اين ايستندگان به كار وى . » ( 66 : 4 ) بدين گونه مؤمنان صالح را بر فرشتگان ، در ياد كرد ، مقدم داشته است ، چرا كه ايشان بر بسيارى از فرشتگان تفضيل دارند . و فضيلت ايمان به فرشتگان واجبتر از فضيلت ايمان به مؤمنان نيست . و خداى عز و جل گويد : « تصديق مىكند خداى را و استوار مىدارد مؤمنان را . » ( 9 : 61 ) گذشته ازينها ، فرشتگان خدمتكاران آدميان‌اند . و پاسداران ايشان و در حديث روايت شده است كه فرشتگان خواستار بهشت شدند و خداى سبحانه و تعالى در پاسخ گفت : من نيكان كسانى را كه به دست خويش آفريده‌ام با كسانى كه گفتم « باش و شدند » برابر نمىنهم . و از كعب روايت شده‌ايم كه گفت : « خداوند در فرشتگان عقل بىشهوت سرشت و در بهايم ، شهوتى بىعقل و در فرزندان آدم ، اين هر دو را سرشت ، پس هر كس از آدميان كه عقل او بر شهوتش چيره گردد ، از فرشتگان برتر است و هر كه شهوت او بر عقلش غالب آيد بدتر از بهايم است . » و بعضى از متأخرين در اين باب به سخن ابو نواس استدلال كرده‌اند كه در ستايش ابن موسى الرضا گفته است : گفتند مرا كه تو در هر مقام ، سخنور يگانهء روزگارى / تو را در سخن نغز شيوه‌اى است كه مرواريد از آن مىتوان چيد / پس از چه روى مدح فرزند موسى را و خصلتهاى نيكى كه در وى گرد آمده رها كردى ؟ / گفتم : راهى نيافتم به مديح امامى كه جبريل خدمتگزار پدرش بوده است . در ياد كرد آنچه دربارهء حجابها آمده است بدان كه حجاب ، به طور مطلق ، مفهوم « حد » را ايجاب نمىكند ، چرا كه خداى از خلق در حجاب است ولى نمىتوان گفت كه او « محدود » است ، زيرا حجاب وجوه مختلفى از معانى را محتمل است . و وهب بن ابى سلام روايت كرده است كه از رسول ( ص ) پرسيدند : آيا خداى از خلق ، در پرده‌اى ، جز آسمانها نيز هست ؟ گفت : « آرى ، ميان او و ميان فرشتگانى كه حاملان عرش‌اند هفتاد حجاب از نورست و هفتاد حجاب از نار و هفتاد حجاب از ظلمت » تا آنجا كه پانزده تا را نام برد . و در حديث معراج آمده است كه « پس از دريا به دريايى سبز رسيدم ، پس ندايى شنيدم كه اى محمد بياساى در نور رجا » و آنگاه به ياد كرد درياهايى از نور پرداخت . و بعضى از مسلمانان اعتقاد به حجابها را بسى بزرگ مىدارند . و حمّاد بن سلمة از عمران حرّانى از زرارة بن اوفى روايت كرده است